Er bestaan verschillende soorten helophyten filters :
Vloeiveld
Horizontale doorstroming
Verticale doorstroming
De werking :
De werking van het helofyten filter berust met name op de activiteiten van verschillende bacteriën in de bodem. Vooral rond de rietwortels ontwikkelen zich na korte tijd grote concentraties (aerobe) bacteriën die de afvalstoffen in het water afbreken. Deze bacteriën hebben zuurstof nodig. De rietplanten zijn een soort 'snorkels' die zuurstof uit de lucht opnemen en naar de wortels transporteren. Deze bacteriën zetten afvalstoffen om in voedingsstoffen voor zichzelf en de planten.
Wat verder van de wortels af, is de bodem zuurstofarm en daar bevinden zich weer andere (anaerobe) bacteriën, die geen zuurstof nodig hebben. Deze bacteriën leven van de afvalstoffen van de aerobe bacteriën. Deze combinatie maakt een helophyten filter zo uniek. Het zuiveringsrendement is hoog bij een helophyten filter en de kosten zijn laag.